in

De verschillende bestandsformaten uitgelegd

4 maart 2020, 08:38

Je kunt bestanden door je camera als jpg en/of als raw laten opslaan. Dit kan daarnaast nog in verschillende kwaliteiten, en er zijn nog meer bestandsformaten voor foto’s. We leggen je de formaten buiten raw om uit, daarna zoomen we in op de verschillende raw-formaten.

JPG

Vanuit de camera kun je je foto’s opslaan als jpg-bestanden, ook wel jpeg genoemd. Dit is het populairste bestandstype voor foto’s. Het formaat wordt door vrijwel alle websites en fotoprogramma’s ondersteund. Een ander voordeel is dat de bestanden relatief klein blijven, omdat de beelden gecomprimeerd worden.

Die compressie kan in meer of mindere mate gebeuren en is ‘lossy’, wat inhoudt dat er informatie verloren gaat. Bij de export vanuit een fotobewerkingsprogramma kun je de mate van compressie vaak zelf instellen. Minder compressie zorgt voor een mooiere foto, maar ook voor een groter bestandsformaat. Hoe meer compressie wordt toegepast, hoe kleiner het bestandsformaat maar ook hoe minder de kwaliteit.

Links opgeslagen met hoge compressie (lage kwaliteit jpg), rechts met weinig compressie (hoge kwaliteit jpg).

Zoomen we in tot 300 procent, dan zie je nog beter welke gevolgen de compressie heeft.

Ook kun je in de camera vaak nog de resolutie van het jpg-bestand instellen, bijvoorbeeld met de aanduiding S, M en L (Small, Medium, Large). Bij Large wordt dan het volle megapixel-aantal gebruikt dat de sensor kan vastleggen, bij Medium wordt een kleinere afbeelding opgeslagen en bij Small een nog kleinere. Wij raden aan altijd voor Large te kiezen. Als je ruimtegebrek hebt kun je beter een extra geheugenkaart aanschaffen.

Tiff

Er zijn een paar camera’s die in tiff-formaat kunnen opslaan. Hierbij wordt geen compressie toegepast, wat zorgt voor enorme bestanden. Een groot nadeel daarvan is dat je geheugenkaart snel vol is, en dat je minder snel foto’s achter elkaar kunt maken. De camera is namelijk langer bezig met het schrijven van het bestand naar de geheugenkaart. De tiff-bestanden kun je overigens niet in zo’n uitgebreide mate bewerken als raw-bestanden.

RAW

Een raw-bestand bevat de onbewerkte informatie uit de digitale camera. Het is eigenlijk nog geen foto, het is bron-informatie. Een raw-bestand heeft niet de extensie .raw, maar bijvoorbeeld .dng, .nef, .cr2, .rw2 en er zijn nog veel meer extensies mogelijk. Elke camerafabrikant heeft namelijk zijn eigen bestandsformaat.

Een paar voorbeelden:

  • Universeel: .dng
  • Canon: .crw of .cr2
  • Nikon: .nef
  • Sony: .arw
  • Olympus: .orf
  • Panasonic: .rw2

Elk merk schrijft de ruwe informatie weg naar een eigen bestandsformaat, omdat zij dat formaat geoptimaliseerd hebben voor hun hardware. Zij kunnen daardoor de instellingen precies goed afstellen, met het optimale dynamische bereik.


In deze map staan raw-bestanden van verschillende camera’s, zoals je ziet met allerlei verschillende bestandsextensies.

Bij elke nieuwe camera wordt een nieuw profiel gemaakt binnen het raw-formaat. Heb je net een nieuwe camera, dan kan het zijn dat je camera nog niet herkend wordt door je software (bijvoorbeeld Lightroom). Update dan de software om de laatste profielen binnen te halen, die worden namelijk door de camerafabrikanten aan Adobe aangeleverd.

Het standaardformaat .dng is ontwikkeld door Adobe. Camerafabrikanten mogen dit formaat kostenloos gebruiken, maar er zijn nog maar weinig fabrikanten die dit daadwerkelijk doen (uitgezonderd de smartphones waarmee je in raw kunt fotograferen). Je kunt raw-beelden van andere formaten via een tooltje van Adobe gratis omzetten naar .dng. Dat kan handig zijn als jouw bewerkingssoftware (nog) niet overweg kan met het raw-formaat van jouw camera.

Het nut van dng ligt vooral in de verre toekomst: net als dat het nu lastig is om een cassettebandje af te spelen, kan het over bijvoorbeeld tien jaar lastig zijn om nog een raw-formaat van een kleiner (onbekender) cameramerk te openen.

sRaw

Sommige camera’s hebben bij de raw-opslag de mogelijkheid om sRaw te kiezen. Hierbij wordt het beeld in een lagere resolutie opgeslagen (bijvoorbeeld 10 in plaats van 20 megapixel), maar behoud je wel alle voordelen van raw.

Compressie

Vind je de raw-bestanden zo groot? In de instellingen van je camera kun je bij raw soms kiezen voor meerdere soorten: ongecomprimeerd, gecomprimeerd zonder kwaliteitsverlies en gecomprimeerd met kwaliteitsverlies.

Bij de eerste wordt het bestand opgeslagen zonder enige vorm van compressie toe te passen. Dit kost veel ruimte op je geheugenkaart (en harde schijf). Bij compressie zonder kwaliteitsverlies wordt het bestand tussen de 20 en 40 procent kleiner door een slimmere manier van het opslaan van de informatie te gebruiken. Het is net als met een zip-bestand op de pc: het wordt als het ware ingepakt. Bij compressie met kwaliteitsverlies, ook wel lossy compressie, kan het bestand wel zo’n 35 tot 55 procent kleiner worden opgeslagen. Hierbij gaat wel data verloren.

Als je camera de optie heeft, dan is compressie zonder kwaliteitsverlies de meest logische optie. Je raw-bestanden nemen dan minder ruimte in (en kunnen veelal ook sneller door je camera worden opgeslagen) maar behouden wel de volledige kwaliteit.

Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

Het optimale diafragma: lens diffractie uitgelegd

10 onderwerpen voor een themashoot