in ,

Minimalistisch fotograferen

De kunst van het weglaten

Bij de minimalistische aanpak gaat het niet om waarheidsgetrouw vastleggen, maar zoek je de essentie van een beeld. Door minder in beeld te plaatsen of door abstracties te zoeken, ontstaan soms krachtige beelden. Door minder in beeld te plaatsen of door anders te kijken en te denken kun je soms een mooiere foto maken.

Een beeld wint vaak aan kracht als je elementen weglaat. Bij de minimalistische aanpak gaat het niet om de exacte realiteit, maar om de essentie van een situatie. Hoe kun je abstract leren denken, zien en vastleggen? Kortom: hoe vertel je een verhaal niet met realiteit, maar met fotografische creativiteit?

Zwart-wit

De meest gebruikte manier om foto’s te minimaliseren, is waarschijnlijk omzetten naar zwart-wit. Aangezien de meeste mensen de wereld in kleur zien, vallen foto’s zonder kleur meteen op. Maar niet alleen dat, het biedt ook krachtige grafische voordelen. Door afleidende kleuren in je foto’s weg te laten, benadruk je compositie, patronen, vormen, lijnen, structuren en lichtval die met kleur minder of zelfs helemaal niet zouden opvallen. Zwart-wit geeft de essentie van een situatie weer. Gebruik het in je voordeel voor meer drama, indrukwekkende portretten, straattaferelen, landschappen en abstractere onderwerpen.

zwart-witreflectie van palen op een strand
Foto: Hiddo
Herhalingsstructuren, reflecties en balans in vlakverdeling zijn altijd een succes in landschapsfotografie.

Ondanks dat je waarschijnlijk een zwart-witfunctie op je camera hebt zitten, doe je er verstandig aan gewoon in kleur te fotograferen en pas in de nabewerking de foto om te zetten in zwart-wit. Dat geeft je namelijk veel meer mogelijkheden. In deze cursus op de Zoom Academy laten we je door middel van video’s zien hoe je je foto’s naar zwart-wit kunt omzetten.

Contrast

Zwart-witfotografie draait volledig om scènes met een hoog contrast. Maar speel ook eens met het effect van specifieke kleuren in zwart-wit fotografie. Zo wordt rood donkergrijs of zwart, geel bijna wit en blauw of groen gemiddeld grijs. Aangezien donkere partijen in je foto’s vaak meer impact hebben dan lichte, kun je donkere tonen bewust toepassen om een gevoel van dreiging, gevaar of onheil op te roepen. Gebruik juist veel lichte tonen voor een gevoel van ruimte, vrijheid of rust.

High key en low key

Een andere manier om de essentie in portret- of landschapsfoto’s te benadrukken is het fotograferen in high key of low key. High key is het vastleggen van een onderwerp met een beperkt contrast tegen een egaal witte achtergrond. Er zijn nauwelijks schaduwen en de sfeer is mystiek, dromerig en romantisch.

Low key doet het tegenovergestelde: je fotografeert een contrastrijk onderwerp tegen een egaal zwarte achtergrond. In dit geval is de sfeer dramatisch, dreigend en bepalen schaduwen het onderwerp.

berkenbomen in het donker
Foto: gertjanketel
Mooie low key foto van een donker herfstbos. De oranje bladeren vormen een fraaie beweging door het beeld.

Lees meer over high key en low key in de cursus Licht en belichting op de Zoom Academy.

Contouren en silhouetten

Door een lichtbron achter een onderwerp te plaatsen, verandert dat onderwerp in een minimalistisch silhouet waarbij de details onzichtbaar zijn. Die lichtbron kan de (ondergaande) zon zijn, maar ook een koplamp van een auto, een zaklamp of een neon reclamebord. Duidelijk herkenbare silhouetten van voorwerpen, mensen, bomen en dieren werken het best.

Contouren werken extra sterk bij contrasterende kleuren zoals het rood, geel en oranje van een zonsondergang, honinggeel lamplicht of gereflecteerd neonlicht. Zorg altijd dat je belicht op de lichtste plek van je compositie voor het krachtigste effect.

Vormen en kleuren

Vormen en primaire kleuren trekken vaak meteen onze aandacht. Logisch, want de eerste dingen die we als baby leren herkennen zijn immers vormen en kleuren! Ze maken onderdeel uit van ons basale identificatiepakket en zijn daardoor goed te gebruiken om foto’s te versimpelen. Denk aan cirkels, rechthoeken, driehoeken of veelhoeken. Probeer ze te fotograferen als hoofdonderwerp in je foto. Als onderdeel van hun omgeving, van heel dichtbij of juist heel ver weg en vanuit verschillende beeldhoeken. Je zult zien dat de vorm er op alle foto’s anders uitziet.

rode en blauwe details van gebouw
Foto: ansel
De terugkerende patronen in de toren en de reflectie van het rode licht geven de foto een abstract en vervreemdend karakter.

Kleur kan eveneens dienen als onderwerp van je minimalistische foto. Er zijn oneindige variaties op het kleurthema te fotograferen. Van onderwerpen met verzadigde en intense kleuren tot verstilde kleuren, pasteltinten en basic zwart-wit. Gebruik ook eens bewust kleurtechnieken zoals ton sur ton, complementaire kleuren en kleurcontrasten.

Structuur, textuur en herhaling

Kijk ook naar structuren, texturen of patronen bij minimalistisch fotograferen. Denk aan de huid van een zebra, de schors van een boom, een vogelveer, een close-up van een wollen trui, de vacht van je kat, de spiegelruiten van een groot kantoorgebouw of een detail van een klinkerweggetje. Experimenteer met van alles, met scherptediepte, lichthoek, kleurgebruik, belichting en een verhoogd contrast. Zo versterk je het effect nog meer en benadruk je structuren en texturen extra.

Structuren en texturen lenen zich ook goed voor herhaling. Denk aan de herhalingspatronen vanuit een lage beeldhoek van fietsen in een fietsenstalling, een rij koeienruggen of een laan met populieren. Het is een eenvoudige, maar sterke visuele techniek.

veer van pauw
Foto: mano72
Een kleurige veer met interessante patronen en vormen is voldoende voor een adembenemende foto. Experimenteer eens om zo’n veer op vijf verschillende manieren vast te leggen waarbij elke foto totaal anders is.

Reflecties

Een abstracte variant op structuur, vormen en textuur is het spiegeleffect. Dat kan zowel met een echte spiegel als met etalages, spiegelzonnebrillen en autospiegels. Of natuurlijke reflecties in waterpartijen: vanuit de juiste hoek werkt water namelijk als een spiegel en reflecteert het alle dingen die zich boven het water of aan de rand bevinden. Denk aan wolken, zonlicht, bomen, personen of gebouwen. Water biedt je nog iets extra’s: beweging. Het is constant in beweging door de wind, de branding, scheepvaart of trillingen van het verkeer. Die golven en rimpelingen veroorzaken constant veranderende patronen, weerkaatsingen en kleurreflecties.

Positie, afstand en scherpte

De positionering van je onderwerp bepaalt mede hoe minimalistisch je foto oogt. Je kunt uiteraard inzoomen op je onderwerp (of er heel dichtbij gaan staan) en het heel groot en in focus in beeld brengen. Je kunt ook besluiten om in te zoomen en het onderwerp onscherp in beeld te nemen tegen een scherpe achtergrond. Of het onderwerp juist heel klein weergeven tegen een grote, simpele achtergrond. Elke variant heeft een andere uitwerking en uitstraling. Niets is goed of fout.

oog van paard en meisje
Foto: rowen1
Een intiem en minimalistisch portret van een amazone met haar paard. Door het oog een blauwtint te geven, ontstaat er extra spanning.

Spelen met scherpte en onscherpte is een geweldig fotografisch stijlmiddel. Het menselijk oog zoekt in foto’s constant naar scherpte, want scherpe onderdelen van een foto bepalen in 99% van de gevallen wat het onderwerp is. Speel met die voorkennis en ‘verstop’ de scherpte in je foto’s eens op onverwachte plekken. Maar maak het onderwerp ook eens onscherp terwijl je het toch leidend in je foto laat zijn. Fotografeer ook eens een situatie die helemaal uit focus is en bestaat uit abstracte kleuren, vormen en bokeh, maar die desondanks aantrekkelijk is.
Wil je dit tot in de puntjes beheersen, volg dan de cursus Scherpte en scherptediepte op de Zoom Academy.

Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

Bewegingsonscherpte – wat is het en hoe voorkom je het?

9 tips om de zonsondergang perfect te fotograferen